Daarom verklaarde de UNESCO in 1983 deze bezienswaardigheid tot werelderfgoed van de mensheid, die verschillende cycli van de kunst en de geschiedenis van het westen belichaamt.

Alles begon toen D. Afonso Henriques, onze eerste koning, de landerijen rond Tomar aan de Orde van de Tempeliers schonk, als beloning voor hun steun bij de herovering van het gebied op de Moren. De overlevering luidt dat toen Gualdim Pais, Grootmeester van de Orde, op deze plaats in Portugal kwam, hij wist dat deze plek zich op gelijke afstand van de noord / zuid grens van het toekomstige Portugese koninkrijk bevond. Hier was ook de perfecte hoek die de aarde met het sterrenbeeld van de tempeliers verbond: het teken van Tweelingen.

Het was in het jaar 1160 dat de Grootmeester de bouw van het kasteel verordonneerde en het bevolken van het gebied beval. Zo ontstond de stad Tomar. Het kasteel is met de rotonde van de tempeliers verbonden, een achthoekige kerk, een juweeltje van sacrale architectuur, naar gelijkenis van het model opgericht door Constantijn de Grote over het Heilig Graf in Jeruzalem.

Met het verbod op de Orde van de Tempeliers in het jaar 1314 door Filips de Schone van Frankrijk vonden de tempeliers in Portugal een plaats waar zij hun missie konden voortzetten, en waar zij op verzoek van koning D.

Dinis, met toestemming van het Vaticaan, in 1319 de Milities van de Christusridders stichtten, aan wie hij de goederen en privileges van de verboden Orde overhandigde. De ronde contouren van het tempelierskruis werden in rechte lijnen omgezet. Met dit kruis op de zeilen van de karvelen, voeren de Christusridders en infant D. Henrique uit naar de overzeese ontdekkingen in de 15e en 16e eeuw, en brachten het kruis van de Orde van Christus over de hele wereld.

D. Manuel heeft het gebouw toen symbolisch naar het westen uitgebreid waarbij in dit nieuwe deel de architectonische taal van de ontdekkingsreizen groots tot uitdrukking komt. Zoals in het beroemde Kapittelvenster, een betekenisvol werk, waar uit de diepe wortels van de aarde de roem van de ontdekkingsreizen zich richting de hemel verheft, onder het Christuskruis. Alsof de universele zin van de Portugese ontdekkingsreizen hier zijn grootste betekenis heeft gekend en de ridders uiteindelijk hun graal gevonden hebben.