De sporen van een bassin dat vroeger als zwembad fungeerde, thermen die zelfs nu nog in verschillende zones van warm, koud en lauw water kunnen worden onderverdeeld, dicht begroeide tuinen – de ruïnes van São Cucufate getuigen van de weelderige luxe van een Romeinse ‘villa’.
Het hoofdgebouw met twee grote torens aan beide zijden is een fraai voorbeeld van het goede behoud van het geheel. Dit komt waarschijnlijk door de bedrijvigheid die hier door de eeuwen heen en ook na de val van het Romeinse Rijk in de 5e eeuw nog heeft plaatsgevonden. De naam van de villa is overigens afkomstig uit de vroege middeleeuwen toen hier het klooster ter ere van de Heilige Cucufate werd gesticht.
Hoewel het gebouw in de 1e eeuw is gebouwd, zijn de huidige ruïnes overblijfselen uit de 4e eeuw. Toen werd de villa ingrijpend veranderd met een destijds tamelijk zeldzaam architectonisch model van twee verdiepingen waardoor de ‘villa’ nog grandiozer werd.
Als u door de gewelfde zalen op de begane grond loopt, die ooit zullen hebben vol gestaan met vruchten van het land, kunt u zich de adellijke residentie van weleer op de bovenverdieping wel voorstellen. U kunt via een moderne trap, die de antieke treden vervangt, naar boven gaan en genieten van het uitzicht vanaf het dakterras, van waaruit de Romeinen vroeger vol trots op hun immense grondbezittingen uitkeken.